اضافه‌بار تدریجی چیست و وزنه را چطور بالا ببریم؟

برای قوی‌تر شدن باید به‌مرور بیشتر از قبل به بدن فشار بیاوری. اینجا ساده‌ترین قاعده‌ها و همان کاری را که اپ خودکار انجام می‌دهد می‌بینی.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ مهر ۱۴۰۵ · نویسنده: روئین‌تن. قاعده‌ها از خود اپ هستند؛ روش و محدودیت‌ها در صفحهٔ روش ما.

اضافه‌بار تدریجی ساده‌ترین قانون تمرین است: اگر بدن همیشه همان فشار را ببیند، دلیلی برای تغییر ندارد. فشار را می‌شود با وزنهٔ بیشتر، تکرار بیشتر یا ست بیشتر بالا برد. نکتهٔ مهم این است که کم‌کم و بدون آسیب باشد.

قاعدهٔ اصلی اپ: ۲ تکرار در ذخیره

وزنهٔ هر ست طوری انتخاب می‌شود که در پایان ست حدود ۲ تکرار در ذخیره بماند. برای این کار اپ از فرمول Epley (۱ + تکرار ÷ ۳۰) استفاده می‌کند و ظرفیت تو را به‌شکل یک 1RM تخمینی نگه می‌دارد. مثلاً اگر ۸۰ کیلو را ۶ بار بزنی و دو تکرار در ذخیره داشته باشی، اپ ظرفیتت را مثل ۸ تکرار حساب می‌کند. (ماشین‌حساب 1RM همین را نشانت می‌دهد.)

سنگین‌تر شدن بعد از هر جلسه

اگر جلسهٔ قبل در دو هفتهٔ اخیر بوده باشد، اپ وزنهٔ هدف را بر اساس سختی‌ای که گزارش کرده‌ای بالا می‌برد:

سختی جلسهٔ قبلوزنهٔ بعدی
گزارش ندادی+۲٪
تا ناتوانی رفتی (۰ تکرار در ذخیره)همان وزنه
۱ تکرار در ذخیره+۲٪
۲ تکرار در ذخیره+۲٪
۳ تکرار در ذخیره+۳٪
۴ تکرار در ذخیره+۴٪

یعنی اگر ست آسان بود اضافهٔ بیشتر، و اگر تا ناتوانی رفته بودی همان وزنه می‌ماند. همین جدول در کد اپ است.

اضافه‌بار دوگانه: وزنه یا تکرار

وزنه‌ها در باشگاه گام‌دار هستند (هالتر ۲٫۵ کیلو، دمبل کوچک‌تر). اگر گرد کردن وزنه را پایین‌تر از هدف بیاورد، اپ تکرار بیشتری پیشنهاد می‌دهد؛ وقتی تکرارها از بازهٔ هدف بالاتر رفت، وزنهٔ بعدی را با تکرار کمتر پیشنهاد می‌دهد. برای حرکت‌های وزن بدن هم میانگین تکرار جلسهٔ قبل به‌علاوهٔ یک (یا دو اگر خیلی آسان بوده) هدف می‌شود.

ست و تکرار بر اساس هدف

هدفحرکت چندمفصلیحرکت تک‌مفصلی
قدرت۵×۵، استراحت ۱۵۰ ثانیه۳×۸، استراحت ۹۰ ثانیه
عضله‌سازی۴×۸، استراحت ۱۰۵ ثانیه۳×۱۲، استراحت ۷۵ ثانیه
استقامت۳×۱۵، استراحت ۶۰ ثانیه۳×۱۸، استراحت ۴۵ ثانیه
تناسب عمومی۳×۱۰، استراحت ۹۰ ثانیه۳×۱۲، استراحت ۶۰ ثانیه

اعداد برای سطح متوسط است؛ مبتدی‌ها یک ست کمتر می‌زنند. این‌ها پیش‌فرض‌های اپ‌اند، نه تنها شکل درست تمرین.

هفتهٔ سبک و روز خستگی

  • هفتهٔ سبک (دیلود): وزنه ۱۵٪ کمتر و تعداد ست حدود ۴۰٪ کمتر. جلسه‌های سبک قدرت تخمینی را پایین نمی‌آورند.
  • روز خستگی: یک ست کمتر و وزنه ۸٪ سبک‌تر.
  • بعد از وقفه: سبک‌تر شروع می‌شود تا بدن دوباره عادت کند.

همهٔ این‌ها خودکار است؛ تو فقط تمرین را انجام بده و ست را ثبت کن. اگر برنامهٔ مشخصی می‌خواهی، راهنمای انتخاب برنامه را ببین.

اگر مصدوم هستی یا بیماری زمینه‌ای داری، قبل از افزایش وزنه با پزشک یا مربی مشورت کن.

پرسش‌های متداول

تکرار در ذخیره (RIR) یعنی چه؟

یعنی در پایان ست چند تکرار دیگر می‌توانستی بزنی. «۲ در ذخیره» یعنی ست سخت بود ولی دو تکرار دیگر هم در توان داشتی. اگر گزارش نکنی، اپ فرض می‌کند ۲ بوده است.

هر هفته باید وزنه را بالا ببرم؟

لازم نیست. اضافهٔ کوچک وزنه، یا یک تکرار بیشتر با همان وزنه، هر دو اضافه‌بار حساب می‌شوند. اپ در حرکت‌های هالتر پله‌های ۲٫۵ کیلویی را رعایت می‌کند و وقتی نمی‌شود وزنه را بالا برد، تکرار را بیشتر می‌کند.

بعد از چند هفته وقفه چه کنم؟

سبک‌تر برگرد. اپ بعد از دو هفته وقفه، هر هفته حدود ۱٫۵٪ از قدرت تخمینی را کم می‌کند (حداکثر ۲۰٪) و بعد از سه هفته به‌صراحت می‌گوید کمی سبک‌تر شروع کن.

قاعده‌ها را در تمرین هر روزت ببین

روئین‌تن بر اساس ریکاوری، تجهیزات و سابقه‌ات هر روز یک تمرین کامل می‌سازد.

شروع رایگان